Vind in het dagelijks leven de juiste balans tussen geluid en stilte. Vaak betekent dit: minder praten en gelijktijdig beter luisteren.

Praten en zwijgen zijn tegengestelde kwaliteiten

Praten is voor de meesten van ons geen probleem. Zwijgen (en daardoor ook aandachtiger luisteren) is de tegengestelde kwaliteit. Een juiste balans tussen beide resulteert in (meer) aandacht.

Heb aandacht voor de ander

Je herkent het vast… onder het luisteren krijg je allerlei gedachten/vergelijkingen met jouw beleving. Dit heeft als resultaat dat je eigenlijk niet meer echt hoort wat er gezegd wordt. Of nog erger: je onderbreekt iemand in zijn/haar verhaal. Dit omdat je vindt dat jouw verhaal nog mooier, nog interessanter, nog grappiger is…. De aandacht voor de ander ebt dan weg. Hierin herken je ook het vluchtige en oppervlakkige van een conversatie.

Hoe voorkom je dat gaat blaten 😊

Het vergt best inspanning om je vluchtige gedachten niet direct om te zetten in woorden. Het is een mooie oefening om tijdens een gesprek de eerste impuls om te praten voorbij te laten gaan. Door deze korte onderbreking, ontstaat ruimte. Van hieruit besluit je of het echt nodig is om wat te zeggen of dat je net zo goed (of beter) kunt zwijgen. De hierna volgende actie (praten of zwijgen) is dan meer doordrenkt met zuiverheid. Handelen in zuiverheid geeft tevredenheid bij anderen en als gevolg daarvan ook bij jezelf.

Heerlijk vind ik het. We vertrekken ’s morgens vroeg, ruim voor de drukte en dan lopen we de hele pier af bij Hoek van Holland. Daarna stappen we het zand op. Schoenen en sokken in de rugzak en vervolgens struinen we een heel stuk over het strand.

Mijn voeten zakken een beetje weg in het zand. Ik kijk naar de schelpjes en voel ze onder mijn voeten. Ik ruik de typische geuren van de zee die zo bekend zijn en hoor het geluid van de golven. Ik kijk omhoog en zie de meeuwen. De lucht boven mij is helder blauw terwijl in het binnenland de wolken al weer samenpakken. Ik glimlach… we hebben geluk dat we hier zijn, hier is het nog zonnig en blauw. Lopend naar de rand van de zee is daar de vertrouwde schok wanneer het water over mijn voeten golft. Koud! Het is maar even, weet ik. Daarna lopen mijn voeten door het natte zand terwijl de golven rondom mijn enkels spoelen. Mijn broekspijpen een beetje opgestroopt, het zand tussen mijn tenen. Ik word er stil van. Rob ook. Als we naar elkaar kijken zegt hij: ‘lekker hè?’. ‘Ja’, antwoord ik en verder spreken we maar weinig. Een stukje verderop gaan we in het zand zitten. Kijkend naar de zee, genietend van de vroege zonnestralen; mijn adem is rustig, mijn denken is stil. Wat is dat toch? Vraag ik me later af. Altijd wanneer ik bij de zee ben, voel ik  me ruimer, gelukkiger en kalm alsof alles wat spanning oplevert, wordt weggespoeld door de golven. Ik heb moeite met teruggaan naar huis. Ik wil altijd langer aan zee blijven.

Natuurlijke geluiden worden herkend als veilig

Thuis googelend vind ik op het internet interessante onderwerpen hierover. Je hersenen zijn 24/7 bezig met het registreren van geluid. Onderin je hersenstam, in je reptielenbrein, wordt voortdurend geanalyseerd of een geluid veilig is of niet. Natuurlijke geluiden (dus ook fluitende vogels, het ritselen van blaadjes aan de bomen etc.) worden van oudsher herkend als veilig. Daarom helpt het ruisen van de zee ons op een diep niveau te ontspannen; het verlaagt het cortisolniveau, waardoor stress vermindert.

‘Aarde maken’

Staand of lopend met je voeten in het zand zorgt voor een gevoel van veiligheid en stabiliteit of, zoals wij in de yoga zeggen: ‘aarde maken’.

Het zien van de horizon ontspant en kalmeert

Ook het zien van de horizon schijnt je te kalmeren. Waarom? We voelen ons veilig in een omgeving met een lage complexiteit, zegt neurowetenschapper Michael Merzenich, Ph.D., emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Californië, San Francisco. Op het strand is er geen plaats voor dreiging. Als we naar de zee kijken, of we lopen op het strand, dan bevinden we ons in een voorspelbare, stabiele omgeving. Sommige visuele elementen vallen op: een boot in de verte, een meeuw in de lucht. Maar alles wat tegen die achtergrond gebeurt, kan gemakkelijk worden vastgelegd en gemakkelijk worden geïnterpreteerd. Het resultaat is, dat de boot of vogel eerder een prettig gevoel geeft dan angst. Die kalmerende voorspelbaarheid heeft betrekking op alle zintuigen.

Meer informatie over het onderzoek vind je hier

Het hing al dagen in de lucht (in dit geval letterlijk) en op 16 maart 2020 was daar ineens de Corona-puzzel. Yoga-Surya kwam tot stilstand en met ons eveneens een groot gedeelte van Nederland.

Ik (Ria) begin bij een puzzel met het zoeken naar de hoekstukjes. Daarna de stukken met rechte lijnen die ergens boven, onder of aan de zijkant komen. Zo probeer ik een structuur te maken. Het kan even duren voordat het raamwerk met de rechte lijnen en de hoeken er ligt. Een aantal stukjes lijkt in eerste instantie te passen, maar blijkt dan net niet de juiste vorm te hebben. Of de juiste stukjes zijn gewoon (nog) niet te vinden tussen de berg losse onderdelen die allemaal dwars over elkaar heen liggen.

Toen langzaamaan duidelijk werd dat wij – Yoga-Surya – voorlopig moesten gaan sluiten, voelde het alsof er een grote doos met puzzelstukjes op de tafel werd leeg gegooid.

De hoekstenen van ons bedrijf (de cursisten/klanten) brachten we als eersten op de hoogte. Daarna zochten we naar de rechte lijnen door onszelf steeds dezelfde vragen te stellen: wat is nu werkelijk waar, wat staat vast? Wat onzeker was, schoven we opzij. Tenslotte kan het nog altijd veranderen, dus daarover nadenken (te positief zijn of juist het tegenover gestelde… zorgen maken) had niet veel zin. Uiteindelijk zagen we een voorlopig raamwerk; de yogalessen op video.

Voor onszelf brachten we structuur in de ochtenduren; yoga, meditatie, ontbijten en wandelen. Want het is belangrijk om voor jezelf te zorgen. Tot rust te komen als de vele puzzelstukjes, terwijl je denkt ze net te hebben geordend, weer door elkaar worden gegooid. Even een stapje terug, naar binnen keren en dan weer van afstand het geheel bekijken.

Op dit moment ligt er nog altijd een enorme berg losse stukjes waar nog geen plekje voor gevonden kan worden: de massages, de bedrijfsopdrachten, Reikibehandelingen en zwangerschapsyoga of hoe het nu (financieel) verder gaat.

Toch hebben we de vaste overtuiging dat we de puzzel compleet kunnen maken. Zolang we rustig blijven, geduld hebben, goed kijken en uitproberen. Soms met behulp van anderen die op een onverwacht moment een stukje van de puzzel aanreiken. Langzaamaan komt er meer duidelijkheid en op een gegeven moment weten we: ‘zo gaan we verder’.

Net zolang totdat er opnieuw een moment komt in het leven waarop alle puzzelstukjes ineens weer door elkaar worden gehusseld. Hetzij doordat een ander (of iets) dat doet, of dat je er zelf voor kiest.

Iedere yogales eindigen we ermee; de eindontspanning. De houding waarin je ligt, Savasana, wordt ook wel de lijkhouding genoemd en is belangrijker dan je misschien denkt.

Door de yogahoudingen te doen, verminder je spanning in je lichaam. Ook doe je in onze lessen ademoefeningen en vragen we je steeds de concentratie te richten. Herken je bijvoorbeeld de zin ‘breng de aandacht naar je vingertoppen’ …. ? Daardoor blijf je gefocust op dat wat je doet. Het gevolg daarvan is dat gedachten minder afdwalen en je meer naar binnen keert. Door zowel met lichaam en geest bezig te zijn, bereid je jezelf voor op de eindontspanning.

In de eindontspanning daalt je bloeddruk, je spierspanning en de adem wordt rustiger…

In de eindontspanning vragen we je deel voor deel het lichaam te ontspannen en het verschil te voelen. In de stilte die daarna volgt, daalt je bloeddruk, je spierspanning en je ademhaling. Ook komen je gedachten tot rust. Kortom: je ontspant zonder in slaap te vallen. Dat laatste blijkt overigens niet altijd bij iedereen te lukken 😊. Tijdens de eindontspanning komen (uiteraard) gedachten boven. Wees je hiervan bewust en onderbreek ze door bijvoorbeeld de aandacht weer naar je adem te brengen.

Word jij juist onrustig tijdens de eindontspanning?

Het overgrote deel van de mensen ervaart de eindontspanning als prettig. Toch is het niet voor iedereen altijd even makkelijk. Sommige mensen worden juist onrustig tijdens deze stilte. Herken je dat? De hersenen blijven dan prikkels geven (je krijgt ineens overal jeuk, je gaat hoesten, je krijgt steeds meer gedachten en je hebt het gevoel je lichaam te moeten gaan bewegen). Blijkbaar ben jij ‘een doener’. Je hebt tijd nodig om te accepteren dat soms niets doen ook mag en zelfs goed is. Als je jezelf wat tijd gunt, komt die acceptatie vanzelf. Daarna komt ook de rust en de stilte. Je hoeft niets op dit moment… Prima toch?

Houd de rust vast, ook na de eindontspanning.

Ook na de eindontspanning is het aan te raden om de rust vast te houden. Een meditatie na de eindontspanning zou eigenlijk het beste zijn. Je denken is al tot rust gebracht en daardoor zal mediteren je gemakkelijker afgaan. Direct van je mat afspringen en een geanimeerd gesprek beginnen met je medecursist verstoort je innerlijke rust en dan heb je er dus minder profijt van.

Waarom lig je bij de eindontspanning met je hoofd naar het midden van de ruimte?

Bij de eindontspanning vragen we je altijd met je hoofd naar het midden van de yogazaal te gaan liggen. Dit betekent automatisch dat je met je voeten naar buiten ligt. Waarom is dat eigenlijk? Via de voeten wordt persoonlijke energie/spanning afgevoerd. Daarom is het niet wenselijk om met je voeten naar de docent of naar je medecursisten te gaan liggen.

Via de link krijg je meer informatie over onze yogalessen in Capelle aan den IJssel. Wij zijn erkend gediplomeerd en opgeleid via de Saswitha lesmethode.

Mocht je twijfelen of de yogalessen voor jou geschikt zijn, dan kan je natuurlijk altijd met ons contact opnemen.

Omdat ik naast (zwangerschaps)yoga ook ademtherapie geef, krijg ik veel vragen van mensen die het gevoel hebben te hoog of te snel te ademen. Vandaar dat ik besloten heb dit blog te schrijven. Ik zet de meest voorkomende vragen op een rijtje:

  • Mensen zeggen dat ik snel praat en dat ik te snel adem. Ik heb echter geen klachten. Kan dit?

Het kan best zijn dat je (in eerste instantie) geen klachten ervaart. Meestal ervaar je de eerste klachten wanneer je in een (nog) stressvollere situatie terecht komt. Wanneer de adem dan al voor langere tijd hoger in het lichaam zit, is dit net het laatste zetje. Ook kan het zijn dat je al veel langer klachten hebt, maar ze niet als zodanig herkent. Klachten die te maken kunnen hebben met een hoge adem zijn bijvoorbeeld: een druk op de borst, benauwdheid, tintelingen in de armen, overmatig zuchten, snel buiten adem, hoofdpijn, nekpijn, schouderpijn, angst of een opgejaagd gevoel.

  • Het lukt me niet om bij het sporten mijn adem naar omlaag te brengen, hoe doe ik dat dan?

Het klopt dat je de adem niet omlaag kunt brengen wanneer je sport. Als je aan het sporten bent heb je meer zuurstof nodig en zal je lichaam daarop reageren. Dan adem je vanzelf sneller en ook hoger, maar dat is op zo’n moment ook noodzakelijk.

  • Ik zie allerlei oefeningen voor ademtherapie op het internet, maar als ik ze doe dan word ik daar juist onrustig van. Hoe kan dat?

Het kan zijn dat je te veel geobsedeerd bent geraakt door de adem. Als door stress de adem in de borstkas blijft hangen en je bent daar constant mee bezig, is het heel lastig om de adem naar omlaag (de buik) te krijgen. Zodra je merkt dat naar de buik ademen niet lukt, geeft dit weer spanning. Dit zorgt dat de adem nog hoger in de borstkas komt te zitten en… zo kom je dus in een vicieuze spanningscirkel. Bovendien is ieder mens anders. Daarom is het belangrijk dat een ademtherapeute of -coach kijkt naar jouw specifieke klachten. Waar zit jouw spanning mentaal/fysiek? Hoe zit het met jouw manier van ademen? Wat zijn de vorderingen n.a.v. de oefeningen die je doet?

  • Ik heb een te hoge adem, is yoga goed voor mij?

Zoals gezegd geef ik naast ademtherapie ook yogalessen. Je zou daarom misschien verwachten dat ik op deze vraag dan ook direct met JA zou antwoorden …maar…

Als je een te hoge adem hebt kan yoga zeker helpen. Toch in het begin merk je dat het niet makkelijk voor je is. Het ademritme, dat in de yogalessen wordt ingesproken, is een gemiddeld maar rustig ritme. Dat betekent dat een aantal mensen dat ritme prima kan volgen, anderen het te langzaam vinden en sommigen zelfs te snel. In de lessen zeggen we dan ook vaak: ‘volg je eigen ademritme!’.  Voor mensen die beginnen met yoga is dat echter lastig. Je hebt vaak de neiging om precies te doen wat de yogadocent inspreekt. Daarom adviseren wij ook om minimaal 10 yogalessen te volgen. Zo geef je jezelf de kans om niet alleen aan de oefeningen te wennen, maar ook aan een rustigere manier van ademen.


Soms kan het echter beter zijn om eerst Adembegeleiding (Ademtherapie) of de Ademcursus te volgen. In deze beide manieren van coaching wordt er specifiek naar jou gekeken. De oefeningen worden op jouw manier van ademen toegespitst. Je leert je adem te vertragen, waardoor instroming op een yogales makkelijker verloopt.

  • Als ik de ademcursus heb gevolgd, of Ademtherapie heb gedaan, ben ik dan  voorgoed van mijn klachten af?

Dat kan zeker. Wel is het zo dat je altijd gevoelig zal blijven voor een hogere en snelle adem. Daarom is het belangrijk om de geleerde technieken met regelmaat (het liefst iedere dag) te blijven doen. De ademoefeningen zorgen ervoor dat je mentaal kalm blijft en daardoor de adem vanzelf trager maakt. Ontspanningsoefeningen leren je spanning te herkennen in je eigen lijf. Zodra je spanning voelt ben je in staat om door middel van (yoga)oefeningen het lichaam te ontspannen. Op die manier werkt het preventief. Je leert in te grijpen voordat de spanning zich te veel opbouwt. Uiteindelijk zul je dan ook geen ademklachten of lichamelijke klachten krijgen t.g.v. spanning.

Belangrijk: in yoga wordt ook wel gesproken over Pranayama’s. Dit is iets anders dan wat wordt geleerd tijdens onze yogalessen, de Ademcursus of Adembegeleiding. Om Pranayama te beoefenen dient het lichaam onder andere aan bepaalde voorwaarden te voldoen. Daarom is het aan te raden deze technieken uitsluitend onder begeleiding van een geoefende Pranayama docent uit te voeren. Ik zou ze niet direct aanraden bij mensen die klachten hebben n.a.v. een te hoge adem.

Deze tekst is geschreven door Ria. Zij heeft een erkende vier jarige opleiding tot yogadocent afgerond en is daarbij gecertificeerd in de specialisatie Adem. Als ademtherapeut coacht zij al ruim 20 jaar mensen bij ademklachten t.g.v. spanning.

Op dit moment is één op de 6 cursisten bij Yoga-Surya een man. Het aantal groeit.

Toen Yoga-Surya in 1996 startte met het geven van yogales zaten er drie mannen op les. Destijds was het bijzonder om mannen op yoga te zien. Dat merkte ook Rob, toen hij meer dan 20 jaar geleden aan de yogadocentenopleiding begon. Vreemd eigenlijk, want yoga was in het beginsel (duizenden jaren geleden) exclusief voor mannen.

Yoga is zeker niet alleen voor vrouwen! Gelukkig komen steeds meer mannen erachter dat yoga niet soft of zweverig is en dat het meer inhoudt dan alleen maar rekken en strekken. De laatste jaren is er een duidelijke groei in het aantal mannen.

De beeldvorming verandert. Op TV zie je mannelijke topsporters aan yoga doen, het Nederlands elftal krijgt yogaoefeningen (de Zonnegroet) als aanvulling op de training, maar ook bij defensie wordt yogales gegeven.

Voor sommige mannen is het even wennen. Er zit namelijk geen competitief element in yoga. Je doet de oefeningen op je eigen manier, binnen je eigen mogelijkheden. Je hoeft dus niet ‘beter, leniger, sterker’ te zijn als je medecursist(e). Yoga vraagt je juist om dit alles los te laten. Je hoeft jezelf, of een ander niets te bewijzen. Eindelijk!

Uiteraard heeft yoga fysieke voordelen. Je wordt flexibeler, je onderhoudt je gewrichten, je oefent met balans en concentratie. Onze yogalessen zijn gericht op de wervels en de spiergroepen en dat voel je, maar dat is het niet alleen! Het is ook wat het mentaal met je doet. Je bent zo geconcentreerd op de adem, de beweging en de uiteindelijke yogahouding, dat de aandacht naar binnen keert. Hierdoor wordt het rustig(er) in je hoofd; je wordt minder afgeleid door storende gedachten. Aan het eind van de yogales voel je het verschil; het verschil tussen spanning en ontspanning. Niet alleen lichamelijk, maar dus ook geestelijk.

Meer informatie over yoga in Capelle aan den IJssel?

Yoga-Surya heeft een eigen yogastudio in Capelle aan den IJssel. Vanuit onder andere Rotterdam Alexander, Ommoord, Nesselande en Nieuwerkerk aan den IJssel bedraagt de rijtijd naar de studio circa 10 minuten. Uitgebreide routebeschrijving.